37 Views

Đồng hóa là gì? Sự khác biệt của đồng hóa và dị hóa trong cơ thể

Đồng hóa và dị hóa là những quá trình trao đổi chất trong cơ thể. Khi hiểu rõ được các quá trình này, bạn sẽ cải thiện được vóc dáng và sức khỏe theo mục tiêu mong muốn. Vì thế, ngay sau đây hãy cùng Thợ Sửa Xe đi tìm hiểu về dị hóa và đồng hóa là gì, cách phân biệt đồng hóa và dị hóa trong cơ thể nhé!

Đồng hóa là gì?

Đồng hóa là gì? Đồng hóa là tập hợp mọi phản ứng sinh hóa, nhằm mục đích xây dựng các phân tử lớn, phức tạp hơn từ các thành phần nhỏ để tích lũy năng lượng.

Hay nói cách khác, đồng hóa là một quá trình biến đổi chất không đặc hiệu trong thức ăn như: glucid, lipid, protein từ động vật, thực vật, vi sinh vật thành các chất hữu cơ khác đặc hiệu trong cơ thể.

Đặc điểm của quá trình này chính là thu được năng lượng cần thiết cho các phản ứng tổng hợp nhờ vào sự thủy phân của ATP (adenosine triphosphate).

Dị hóa là gì?

Khá giống với đồng hóa, dị hóa cũng là tập hợp các phản ứng sinh hóa. Tuy nhiên quá trình này diễn ra lại nhằm mục đích phá vỡ các phân tử phức tạp thành những phân tử nhỏ, đơn giản hơn để giải phóng năng lượng cho hoạt động sống.

Nếu hiểu theo cách khác, dị hóa còn được biết tới như quá trình phân giải các chất dự trữ, đặc trưng trong cơ thể thành các phân tử nhỏ, không đặc trưng và tạo thành chất thải ra môi trường. Ví dụ: carbon dioxide, ure, amoniac, axit lactic…

Phần năng lượng được tích lũy ở quá trình đồng hóa sẽ được giải phóng ở dị hóa, nhằm cung cấp lại cho hoạt động tổng hợp của quá trình đồng hóa.

Có thể thấy rằng, 2 quá trình này tuy trái ngược nhau nhưng lại có khả năng hỗ trợ nhau rất tốt. Nếu không có đồng hóa thì sẽ không có nguồn nguyên liệu cho dị hóa và ngược lại.

Hormone đồng hóa và dị hóa

dong-hoa-la-gi
Hormones của đồng hóa và dị hóa khác nhau như thế nào?

Các hormones trong cơ thể có liên quan tới quá trình đồng hóa và dị hóa gồm:

Hormone đồng hóa

Theo khoa học, các hormones đồng hóa bao gồm:

  • Estrogen: Loại hormone này có cả ở nam giới và nữ giới, được sản sinh chủ yếu nhờ buồng trứng, giúp điều chỉnh một số vấn đề ở nữ giới và nam giới như: tăng kích thước vòng 1, tăng kích thước hông, điều chỉnh chu kỳ kinh nguyệt hoặc tăng cường khối lượng xương.
  • Testosterone: Loại hormone này được sản xuất chủ yếu ở tinh hoàn, giúp điều chỉnh lại một số vấn đề thường gặp của nam giới như: giọng nói, xương, xây dựng và duy trì khối lượng cơ bắp trên cơ thể.
  • Insulin: Được sản xuất trực tiếp bởi các tế bào beta trong tuyến tụy, giúp điều chỉnh nồng độ máy và giúp cơ thể hấp thụ glucose.
  • Hormones tăng trưởng: Đây là loại hormone có trong tuyến yên, giúp kích thích và điều chỉnh sự tăng trưởng trong cơ thể đối với giai đoạn đầu đời. Sau khi trưởng thành, loại hormone này sẽ giúp điều chỉnh, chỉnh sửa xương khớp.

Hormone dị hóa

Theo các nhà khoa học, hormone dị hóa bao gồm:

  • Adrenaline: Loại hormone này còn được gọi là epinephrine, adrenaline và được sản xuất bởi tuyến thượng thận. Đây là yếu tố chính giúp tăng nhịp tim và mở các tiểu phế quản trong phổi để hấp thụ oxy tốt hơn, làm cơ thể có nhiều glucose và cung cấp năng lượng nhanh hơn.
  • Cortisol: Đây cũng là loại hormone được sản xuất ở tuyến thượng thận và được biết đến như “hormone căng thẳng”. Loại hormone Cortisol này sẽ chỉ được giải phóng khi bạn lo lắng, hồi hộp hoặc cảm thấy khó chịu trong một khoảng thời gian dài, do đó chúng có thể làm tăng huyết áp, tăng lượng đường trong máu và ức chế quá trình miễn dịch.
  • Glucagon: Đây là loại hormone được sản xuất bởi các tế bào alpha trong tuyến tụy. Glucagon giúp kích thích sự phân hủy glycogen thành glucose trong cơ thể, giúp kích thích gan dị hóa glycogen, cung cấp năng lượng khi tập thể dục ở cường độ cao.
  • Cytokine: Hormone này được coi một loại protein nhỏ, giúp điều chỉnh sự “giao tiếp” và tương tác giữa các tế bào. Cytokine được sản xuất và phân hủy trong cơ thể, giúp giải phóng trong quá trình miễn dịch của cơ thể (vi khuẩn, virus, nấm, khối u,…) hoặc chấn thương.

Đồng hóa và dị hóa có ảnh hưởng gì tới cơ thể?

dong-hoa-la-gi-di-hoa-la-gi
Ảnh hưởng của đồng hóa và dị hóa là gì

Vì quá trình đồng hóa và dị hóa là một phần quan trọng trong quá trình trao đổi chất. Do đó, chúng có thể ảnh hưởng tương đối lớn với trọng lượng cơ thể.

Đối với trạng thái đồng hóa, cơ thể sẽ xây dựng và duy trì khối lượng cơ bắp, giúp tăng hoặc duy trì cân nặng.

Đối với trạng thái dị hóa, cơ thể sẽ có khả năng phá vỡ hoặc làm giảm khối lượng tổng thể (mỡ và cơ bắp), giúp giảm cân nhanh chóng.

Do đó, để có thể kiểm soát được trọng lượng cơ thể, chúng ta bắt buộc phải hiểu rõ các quá trình trao đổi chất tổng thể. Cả hai quá trình đồng hóa và dị hóa này đều có thể giúp giảm mỡ theo thời gian.

Đồng thời, nếu bạn luyện tập nhiều trong một thời gian dài, cơ thể bạn sẽ bắt đầu quá trình đồng hóa. Khi đó, cơ thể bạn sẽ có xu hướng giảm mỡ hoặc tăng cơ.

Bên cạnh đó, tỷ lệ giữa đồng hóa và dị hóa trong cơ thể còn phụ thuộc rất nhiều vào độ tuổi và trạng thái cơ thể.

Ví dụ, ở trẻ em đang trong “tuổi ăn tuổi lớn” thì quá trình đồng hóa sẽ lớn hơn quá trình dị hóa. Ngược lại, đối với người già, quá trình dị hóa lại lớn hơn quá trình đồng hóa so với thời còn trẻ.

Ngoài ra, khi bạn đang hoạt động thì quá trình dị hóa sẽ lớn hơn quá trình đồng hóa. Ngược lại, lúc nghỉ ngơi, quá trình đồng hóa sẽ mạnh mẽ hơn quá trình dị hóa rất nhiều lần.

Xem thêm

Bài tập cho đồng hóa và dị hóa

Sau khi đã hiểu đồng hóa là gì, dị hóa là gì, hãy áp dụng chúng cho những bài tập dưới đây!

Bài tập 1: Hãy nêu sự khác biệt giữa đồng hóa với tiêu hóa, dị hóa tới bài tiết.

→ Áp dụng khái niệm và đặc điểm của đồng hóa, tiêu hóa, dị hóa, bài tiết để tìm ra điểm khác biệt.

Bài tập 2: Hãy cho biết sự chuyển hóa vật chất và năng lượng ở tế bào gồm những quá trình nào?

→ Gợi ý: Sự chuyển hóa vật chất và năng lượng trong tế bào bao gồm quá trình đồng hóa và dị hóa.

Bài tập 3: Hãy phân biệt quá trình trao đổi chất với sự chuyển hóa vật chất và năng lượng?

→ Gợi ý: Trao đổi chất là các mặt được biểu hiện ra bên ngoài của quá trình chuyển hóa vật chất và năng lượng ở bên trong tế bào.

Bài tập 4: Hãy cho biết, năng lượng giải phóng trong tế bào được sử dụng vào những hoạt động gì?

→ Gợi ý: Năng lượng giải phóng trong tế bào được sử dụng vào những hoạt động như:

  • Co cơ → Sinh công
  • Cung cấp năng lượng cho quá trình đồng hóa tổng hợp chất mới
  • Sinh nhiệt → Bù đắp phần nhiệt bị mất cho cơ thể tỏa nhiệt

Bài tập 5: Khi cơ thể ở trong trạng thái nghỉ ngơi, chúng có tiêu hao năng lượng hay không?

→ Gợi ý: Khi cơ thể nghỉ ngơi, chúng vẫn cần năng lượng để duy trì hoạt động cho những tế bào bên trong cơ thể, tuy nhiên năng lượng tiêu hao cần thiết khi nghỉ ngơi sẽ ít hơn khi cơ thể đang trong trạng thái hoạt động.

Trên đây là toàn bộ thông tin về đồng hóa và dị hóa mà Thợ Sửa Xe muốn truyền tải đến bạn. Hy vọng sau bài viết này, bạn đã hiểu được đồng hóa là gì, dị hóa là gì, đồng hóa và dị hóa có vai trò như thế nào đối với cơ thể,…

Nếu bạn còn bất cứ thắc mắc nào chưa được giải đáp, hãy để lại 1 comment bên dưới, đội ngũ tư vấn của Thợ Sửa Xe luôn sẵn sàng tư vấn và hỗ trợ bạn 24/7!

37 Views