4459 Views

Hộp số liền mạch Seamless Gearbox là gì và các kiến thức liên quan

Nếu là một người yêu thích xe đua motoGP hẳn bạn đã không còn lạ gì với các thuật ngữ chuyên ngành như SSG, hộp số liền mạch,… Bạn sẽ không thể tìm thấy những công nghệ này ở những dòng xe thương mại. Vậy SSG là gì mà chúng lại là “độc nhất vô nhị” trong làng xe moto GP? Để hiểu hơn về công nghệ xe đua “có 1 không 2” này chúng ta hãy cùng nhau tìm hiểu bài viết ngay dưới đây.

MotoGP là gì?

Vì công nghệ hộp số liền mạch mới chỉ xuất hiện tại motoGP mà chưa có trong các dòng xe thương mại cho nên để hiểu được công nghệ đua xe tiên tiến này thì việc đầu tiên chúng ta cần phải hiểu được MotoGP là gì.

motogp-la-gi

MotoGP – Giải đua moto tốc độ cao lớn nhất hành tinh

MotoGP là từ viết tắt của cụm từ Moto Grand Prix – Giải đua xe Moto Quốc tế. Đây là giải thể thao tốc độ lớn nhất thế giới trong lĩnh vực đua moto được tổ chức trên các trường đua đường nhựa. MotoGP xuất hiện đầu tiên từ năm 1949, được điều hành bởi Liên đoàn Đua xe Moto quốc tế (FIM) với giải đua xe vô địch thế giới lâu đời nhất có tên tiếng anh đầy đủ là FIM Road Racing World Championship Grand Prix.

xe-dua-motogp

Giải đua quy tụ nhiều tay đua đến từ nhiều nơi trên khắp thế giới

Trước năm 2002, MotoGP là tên gọi chung cho 3 thể thức đua là 125cc, 250cc và 125cc. Năm 2002 – 2007, tên gọi MotoGP dùng để chỉ riêng cho thể thức 500cc với công suất động cơ tối đa là 900cc. Đến năm 2007, giới hạn dung tích của động cơ bị giảm xuống 800cc. Đến năm 2012 lại một lần nữa thiết lập lại dung tích động cơ lên 1000cc. Những chiếc xe Moto GP được coi là những “cỗ máy tốc độ” được xây dựng chỉ để phục vụ cho các giải đua chứ không có sẵn để bán ra thị trường.

Hiện nay giải vô địch MotoGP được chia thành 4 thể thức thi đấu: MotoGP, Moto2, Moto3 và MotoE (động cơ điện). 

cong-nghe-motogp

Trải qua nhiều thay đổi, mức công suất động cơ tối đa hiện nay là 1000cc

Danh hiệu vô địch sẽ được trao cho những tay đua ghi được nhiều điểm nhất trong cả mùa giải. Trong lịch sử xe đua MotoGP, Giacomo Agostini là tay đua vô địch nhiều lần nhất với 15 danh hiệu (8 lần vô địch ở thể thức 500cc và 7 lần ở 350cc). Còn Mike Hailwood là người vô địch nhiều lần nhất trong duy nhất một thể thức. Tay đua người Anh này đã chiến thắng 10 trong tổng số 12 chặng đua với thể thức 250cc tại mùa giải 1966. Gần đây nhất, tại MotoGP 2019, chức vô địch đã gọi tên Marc Márquez của đội Honda.

giai-xe-dua-motogp

Marc Márquez – “Tân vương” của MotoGP 2019

Hộp số liền mạch Seamless Gearbox là gì?

Khi nhắc tới đường đua motoGP chúng ta sẽ thường nghĩ ngay tới những khúc ôm  cua mượt mà của các tay đua, không những thế, các trường đua đường nhựa còn là “sân khấu” để phô diễn những công nghệ xe đua “không tưởng”. Cụ thể như lò xo van khí nén, phanh và hộp số liền mạch Seamless Gearbox – một trong những công nghệ motoGP được đánh giá cao nhất hiện nay.

hop-so-lien-mach-seamless-gearbox

Seamless Gearbox – hộp số liền mạch hiện đại chỉ có trên motoGP

Nếu bạn muốn chứng kiến những chiếc moto PKL mang trong mình những hộp số liền mạch thì chỉ còn cách đến trường đua của MotoGP vì công nghệ đua xe này là chuyên biệt cho những “con quái vật tốc độ này”.

Gearbox là gì? Seamless là gì? Đây là những thắc mắc của không ít người đam mê công nghệ xe đua. Dịch từ tiếng anh Gearbox chính là hộp số. Bộ phận này có nhiệm vụ truyền sức mạnh từ động cơ tới hệ dẫn động của xe. Không những thế, hộp số còn cho khả năng thay đổi tỉ số truyền động để tác động tới momen xoắn tại mỗi bánh xe. Seamless lại có nghĩa là liền mạch.

cong-nghe-motogp-la-gi

Hộp số thường có độ trễ côn

Trong xe motoGP, khi ghép hai từ này lại với nhau chúng ta có công nghệ hộp số liền mạch. Đây là loại hộp số chuyên dụng cho khả năng giúp các xe đua có thể rút ngắn đến mức tối đa nhất thời gian chuyển số, giúp cải thiện gia tốc cũng như độ mượt mà khi tăng tốc một cách rõ rệt.

Đối với những xe thương mại thường không được trang bị Seamless Gearbox, khi chúng ta sang số mà không bóp côn sẽ có tiếng động khá lớn do sự va chạm của các chi tiết kim loại. Đồng thời, mỗi lần sang số chúng ta không thể tránh được một lực “giật”, không mượt gây mất lái ở tốc độ cao đặc biệt là khi vào cua.

ssg-la-gi

SSG cho khả năng ổn định cao khi ôm cua

Ở đường đua MotoGP, chỉ 1/100s cũng có thể quyết định đến vị trí trên bảng xếp hạng do đó mà tình trạng “giật” lỡ nhịp, chậm thời gian là điều tối kỵ. Và công nghệ hộp số liền mạch Seamless Gearbox được trang bị vào những “con quái vật” này vì mục đích đó.

xe-moto-gp

Thời gian quyết định thắng bại trong mọi cuộc đua

Hộp số liền mạch này được áp dụng công nghệ điện tử hỗ trợ sang số nhanh chóng. Xe không bị ngắt quãng lực từ máy xuống. Không những thế, công nghệ này giúp cho xe ổn định và tăng tốc nhanh hơn.Với Seamless Gearbox, trong thời gian chúng ta sang số mới, số cũ vẫn sẽ hoạt động đồng nghĩa với việc các tay đua vẫn có thể làm chủ hoàn toàn chiếc xe trong việc tăng hoặc giảm tốc độ. Nhờ đó mà sẽ tiết kiệm được một khoảng thời gian rất nhỏ nhưng lại có vai trò vô cùng lớn thậm chí là quyết định vị trí vô địch hoặc “không là gì hết”.

giai-dua-xe-motogp

Một chút “trễ côn” có thể quyết định đến thứ hạng trên bảng tổng sắp

Trong một nghiên cứu vào năm 2011, cho thấy sự ưu việt của việc sử dụng hộp số liền mạch Seamless Gearbox như sau. Thời gian chuyển số trung bình của những chiếc xe đua motoGP của Honda là khoảng 8ms (sử dụng Seamless Gearbox), của Yamaha là 27ms và Ducati là 42ms. Hai dòng sau không sử dụng công nghệ hộp số hiện đại này. Từ đó ta có thể thấy được khoảng cách rất lớn giữa ba dòng xe được tạo ra bởi hộp số liền mạch.

Lịch sử xuất hiện của Seamless Gearbox trên những “cỗ máy tốc độ” MotoGP

Hộ số liền mạch này được xuất hiện lần đầu tiên trong mùa giải 2006 – 2007. Đặc biệt là không phải tại MotoGP mà lại xuất hiện tại đường đua của F1 (Công thức 1 – giải đua xe tốc độ của ô tô bánh hở). 

seamless-la-gi

Seamless Gearbox được Honda đưa vào motoGP đầu tiên vào năm 2011

Đến năm 2011, Honda là nhà sản xuất đầu tiên đưa Seamless Gearbox vào trong những cỗ máy tốc độ của đội đua mình. Khi mới xuất hiện, nhiều người cho rằng công nghệ hộp số liền mạch này là không đúng “luật” vì bản thân xe có thể rút ngắn thời gian thi đấu thay vì kỹ thuật của các tay đua. Tuy nhiên công nghệ này đã có chỉnh sửa để đáp ứng các quy định của FIM về vấn đề cấm sử dụng hộp số ly hợp kép.

Với việc sử dụng Seamless Gearbox, đã góp một phần không nhỏ giúp quái xế Honda RC213V tạo được sức mạnh áp đảo trong mùa giải 2013 mang lại chức vô địch đầu tiên cho Marc Márquez ngay mùa giải đầu của anh trở thành tay đua trẻ nhất thế giới giành chức vô địch của giải MotoGP kể từ khi thành lập. Khi đó anh 20 tuổi và đã giành được ngôi vị cao nhất trong tất cả các thể thức mà mình tham gia (MotoGP, Moto2, 125WC).

honda-rc213v-trang-bi-ssg

Raider Marc Márquez cùng quái vật Honda RC213V trang bị SSG

Sau Honda, Yamaha cũng đã đã bắt tay đưa hộp số liền mạch vào những mẫu xe đua MotoGP của mình vào năm 2013. Điều đó giúp cho tay đua Lorenzo thắng 4 trong 6 trận cuối vào mùa giải 2013. Trong khi với dòng xe cũ thì tay đua Team Yamaha này chỉ thắng 4 trong 12 vòng đấu.

yamaha-ssg-motogp

Yamaha cũng đã đưa SSG vào những chiếc xe đua motoGP của mình

Ban đầu Ducati cũng đã im lặng khi Seamless Gearbox mới ra đời. Tuy nhiên nhờ những ưu điểm vượt bậc của hộp số liền mạch mà hiện nay đội đua xe của Ducati cũng đã trang bị SSG trên chiếc Desmosedici.

Hiện nay công nghệ motoGP này đang được ứng dụng ngày càng phổ biến trên rất nhiều các model xe đua khác nhau nhờ hàng loạt các ưu điểm của mình.

Công nghệ hộp số liền mạch này mới chỉ được ứng dụng trên những con “quái vật tốc độ” tại đường đua MotoGP mà không hề được sản xuất thương mại vì kỹ thuật cho chúng rất phức tạp. Quan trọng hơn cả vẫn là giá thành của công nghệ này rất cao. Nếu so với những chiếc xe moto thương mại hiện nay thì giá trị của một hộp số liền mạch có thể cao hơn cả giá trị của xe thậm chí là hơn nhiều lần.

ducati-desmosedici-duoc-trang-bi-ssg

“Quái xế” Ducati Desmosedici cũng đa được trang bị SSG

Một số công nghệ MotoGP

Như đã nhắc ở trên, những điểm “độc” trên motoGP không chỉ có Seamless Gearbox mà còn nhiều công nghệ xe đua khác.

Van lò xo khí nén

Với những chiếc xe đua MotoGP sử dụng động cơ 4 thì với dung tích xi lanh lên cả nghìn cc với vận tốc vòng tua lên tới 17.000 vòng/phút thì những chiếc van kim loại  truyền thống sẽ không thể bắt kịp tốc độ của xe vì lò xo không kịp đóng van như yêu cầu. Điều đó có thể khiến cho piston và xu páp bị va đập gây hỏng hóc cho động cơ.

mot-so-cong-nghe-motogp

Hiệu suất vận hành mạnh mẽ đòi hỏi một loại van chuyên dụng

Trước tình trạng đó, các nhà sản xuất đã tạo ra những chiếc lò xo khí nén. Khí trơ nhẹ sẽ cho khả năng phản ứng nhanh từ đó hạn chế sự va đập giữ van với piston.

Khí nén trong van này chính là dùng để thay thế cho lò xo thép. Tần số riêng của khí nén cao gấp 8 lần tần số của lò xo. Do đó mà động cơ có thể làm việc ở tốc độ không giới hạn.

moto-chuyen-nghiep-

Những chiếc moto chuyên nghiệp được trang bị những công nghệ tiên tiến nhất

Hệ thống phanh đĩa carbon

Những “con quái vật tốc độ” có sức mạnh vô cùng lớn với khả năng đạt tốc độ, gia tốc vượt bậc Kết hợp với đường đua chuyên dụng nhiều khúc cua nguy hiểm. Chính vì vậy mà một hệ thống phanh là vô cùng quan trọng. Hệ thống phanh của xe đua motoGP bắt buộc phải mạnh và bền. Nissin và Brembo là hai nhà sản xuất chịu trách nhiệm phát triển hệ thống phanh xe đặc biệt cho những “chiến binh” tốc độ của MotoGP.

he-thong-phanh-dia-carbon-tren-honda-cb1000rr

Hệ thống phanh đĩa carbon trên Honda CB1000RR

Những chiếc xe moto GP sử dụng hệ thống phanh đĩa carbon kép ở bánh trước. Cặp phanh carbon này có thể vận hành trong nền nhiệt tối đa lên tới 900 độ C tại điểm phanh cuối. Nghĩ nền nhiệt tối đa thật đáng sợ nhưng đây là điều kiện thường xuyên của các tay đua vì những chiếc xe này hoạt động mạnh liên tục với tình trạng bứt tốc, phanh gấp thường xuyên.

ducati-desmosedici-duoc-trang-bi-ssg

Những đoạn ôm cua cực kỳ nguy hiểm

Bánh sau xe sử dụng đĩa đơn hợp kim thép cao cấp không gỉ. Bộ guốc phanh được làm từ hợp kim nhôm. Tuy nhiên, hệ thống này chỉ thực sự có tác dụng khi xe hoạt động cao ở điều kiện tốc độ cao, nhiệt độ cao.

he-thong-phanh-xe-moto

Hệ thống phanh rất quan trọng trong đua xe

Hàng loạt các công nghệ xe đua độc “có 1 không 2” đã kể trên khiến cho mức giá của những chiếc “siêu xe siêu tốc độ” bị đẩy lên đến mức cao chóng mặt. Chính vì vậy mà những chiếc moto có giá lên đến vài triệu USD là điều hoàn toàn dễ hiểu. Hy vọng những thông tin trong bìa viết này đã phần nào giúp quý vị hiểu hơn về MotoGP và những chiếc xe chuyên dụng tại giải đua xe moto lớn nhất thế giới này.

4459 Views