509 Views

Tết Đoan Ngọ 2021 là vào ngày nào? Nguồn gốc và ý nghĩa của ngày tết Đoan Ngọ

Tết Đoan Ngọ từ lâu đã là một trong những ngày lễ Tết truyền thống rất được coi trọng ở Việt Nam. Vậy Tết Đoan Ngọ 2021 năm nay sẽ rơi vào ngày nào? Nguồn gốc và ý nghĩa của ngày lễ này là như thế nào? Hãy cùng với Thợ sửa xe tìm hiểu trong bài viết chi tiết dưới đây nhé!

Tết Đoan Ngọ 2021 rơi vào ngày bao nhiêu?

ngay-tet-doan-ngo-2021
Tết Đoan Ngọ ngày bao nhiêu?

Tết Đoan Ngọ là ngày bao nhiêu là 1 trong những câu hỏi được rất nhiều người quan tâm. Theo lịch Vạn Sự, Tết Đoan Ngọ năm 2021 sẽ được tổ chức vào ngày mùng 5/5 âm lịch tức là sẽ rơi vào thứ 2 ngày 14/6 dương lịch năm 2021.

Tết Đoan Ngọ là ngày gì?

Như đã nói ở trên thì Tết Đoan Ngọ được diễn ra vào ngày mùng 5/5 âm lịch hay còn được gọi với cái tên khác là Tết Đoan Dương. Đoan Ngọ tức là sẽ bắt đầu từ giữa trưa. Trong đó, “Đoan” nghĩa là mở đầu, bắt đầu. “Ngọ” nghĩa là giờ Ngọ, thời điểm giữa trưa, còn dương tức là mặt trời, là khí dương, “Đoan Dương” có nghĩa là sự bắt đầu lúc khí dương đang cực thịnh.

Tết Đoan Ngọ ở Việt Nam còn được biết với cái tên dân dã là “Ngày Tết giết sâu bọ”. Không chỉ riêng ở Việt Nam hay Trung Quốc, ở các nước như Triều Tiên, Hàn Quốc cũng ăn Tết Đoan Ngọ. Bởi vậy, Tết Đoan ngọ thực ra là một phong tục lễ tết truyền thông Á Đông gắn liền với quan niệm về sự tuần hoàn của thời tiết trong 1 năm.

Tết Đoan Ngọ tiếng Anh, tiếng Trung, tiếng Nhật là gì?

Tết Đoan Ngọ được dịch sang tiếng Anh dựa trên cụm từ “Tết Giết Sâu Bọ”. Có thể giải thích ngắn gọn từng từ như sau:

  • Tết: Festival.
  • Đoan: The start/middle/straight/righteousness/just
  • Ngọ: At noon (từ khoảng 11  to 1 pm). Đoan Ngọ là thời điểm mà mặt trời gần với Trái đất nhất.

Như vậy ở Việt Nam thì Tết Đoan Ngọ dịch sang tiếng Anh là Mid-Year Festival. Còn tại Trung Quốc thì ngày Tết Đoan Ngọ lại được dịch sang tiếng Anh với cái tên khác là Dragon Boat Festival (nghĩa là lễ hội thuyền rồng) hoặc Duanwu Festival (lễ Đoan Ngọ).

tet-doan-ngo-la-ngay-gi
Tại Trung Quốc, Tết Đoan Ngọ còn là ngày đua thuyền rồng

Còn trong tiếng Trung, tết Đoan Ngọ được viết là  端午节, pin yin: /Duānwǔ jié/. Và Tết Đoan Ngọ trong tiếng Nhật sẽ là tango no sekku (端午の節句 hoặc たんごのせっく).

Nguồn gốc của Tết Đoan Ngọ được xuất phát từ đâu?

Tết Đoan Ngọ tại mỗi nước sẽ có những sự thay đổi phụ thuộc vào phong tục tập quán. Chính vì vậy Tết Đoan Ngọ của Việt Nam và Trung Quốc đã có những khác biệt nhất định về nguồn gốc.

Tết Đoan Ngọ Trung Quốc bắt nguồn từ đâu?

Nhiều người cho rằng Tết Đoan Ngọ được bắt nguồn từ Trung Hoa và gắn liền với nhiều câu chuyện li kỳ, bí ẩn và nổi bật nhất trong số đó là câu chuyện về vị quan thanh liêm tên là Khuất Nguyên.

Chuyện kể về vị đại thần của nước Sở tên là Khuất Nguyên vào thời Chiến Quốc. Ông được người đời xưng tụng là vị trung thần nước Sở và còn là nhà văn hóa cực kỳ nổi tiếng. 

nguon-goc-tet-doan-ngo-trung-quoc
Tết Đoan Ngọ của Trung Quốc bắt nguồn từ câu chuyện của  Khuất Nguyên

Trong một lần can ngăn nhà Vua đưa ra những quyết sạch “sai lệch” không được lại thêm bị gian thần hãm hại nên ông đã uất ức và gieo mình xuống sống Mịch La tự vẫn vào đúng ngày mùng 5/5 âm lịch.

Người dân thương tiếc cho sự trung nghĩa của ông nên hàng năm mỗi khi đến ngày này thì mọi người đều làm bánh bá trạng rồi thả trôi sông để tưởng nhớ đến vị quan thanh liêm Khuất Nguyên.

Tết Đoan Ngọ Việt Nam bắt nguồn từ đâu?

Còn đối với người Việt chúng ta thì Tết Đoan Ngọ lại là một ngày lễ có ý nghĩa hoàn toàn khác các bạn nhé. Theo tài liệu được Ban Tôn Giáo Chính Phủ công bố thì ngày xưa, vào mỗi 1 mùa vụ thành công và bội thu thì người nông dân sẽ ăn mừng vì trúng mùa thế nhưng lũ sâu bọ năm ấy lại kéo đến phá hoại mọi thứ.

Nhân dân vô cùng lo lắng không biết phải làm thế nào để loại trừ được nạn sâu bọ này thì bỗng nhiên có một ông lão từ xa đến và tự xưng là Đôi Truân.

Ông chỉ cho dân chúng cách để đuổi lũ sâu bọ đi, mỗi nhà cần lập một bàn cúng nhỏ gồm bánh tro, trái cây, sau đó ra trước cửa nhà mình vận động thể dục. Mọi người lục tục làm theo thì chỉ một lúc sau, bọn sâu bọ đàn lũ té ngã rã rượi. 

Và thế là cứ vào ngày này, người nông dân lại lập bàn cúng để loại trừ sâu bọ, từ đó ngày 5/5 âm lịch cũng trở thành ngày “Tết diệt sâu bọ” và còn gọi là “Tết Đoan Ngọ” vì giờ cúng thường sẽ rơi vào giữa giờ Ngọ.

nguon-goc-tet-doan-ngo-viet-nam
Tại Việt Nam thì ngày 5/5 âm lịch là Tết diệt sâu bọ

Chính vì thế, không thể quan niệm Tết Đoan Ngọ của người Việt Nam là được bắt nguồn từ tết Đoan ngọ ở Trung Quốc như một số người vẫn đang lầm tưởng như hiện nay.

Ngày Tết Đoan Ngọ ẩn chứa ý nghĩa như thế nào?

Bên cạnh ý nghĩa là để tiêu diệt sâu bọ phá hoại mùa màng thì người Việt chúng ta còn cho rằng đây là dịp để giải trừ những bệnh tật đang tiềm tàng bên trong cơ thể vào thời điểm giao mùa.

Người xưa quan niệm rằng, bộ phận tiêu hóa của con người thường có nhiều loại ký sinh gây hại mà không phải lúc nào cũng diệt được. Duy nhất có ngày mùng 5/5 âm lịch là các loại ký sinh này sẽ ngoi lên và đây là thời cơ để con người chúng ta ăn những thức ăn có vị chua, chát để loại bỏ chúng ra khỏi người.

Ngoài việc chuẩn bị mâm cúng mùng 5/5 vào giờ Ngọ (tức 12 giờ trưa) thì người dân ở 1 số vùng quê còn rủ nhau đi hái lá đem về nấu nước xông tẩy sạch cơ thể và giải cảm. Theo dân gian vào 12 giờ trưa ngày 5/5 là thời điểm có dương khí rất tốt, mặt trời tỏa nắng mạnh nhất trong năm. Một số nơi khác còn có tục treo ngải cứu để trừ tà, ma quỷ.

Vào ngày Tết Đoan Ngọ cúng những gì?

Cúng Tết Đoan Ngọ sẽ bao gồm 2 phần là lễ cúng gia tiên và lễ cúng bên ngoài trời. Mâm cúng có thể làm chay hay mặn phụ thuộc vào điều kiện kinh tế cũng như thời gian của gia chủ. Cụ thể:

Lễ cúng gia tiên

mam-cung-tet-doan-ngo
Mâm cỗ cúng gia tiên
  • Một mâm cơm chay hoặc mặn (tùy gia đình)
  • Bánh chay và xôi chay các loại
  • Mâm hoa quả tươi ngũ sắc phải có đủ năm vị là, cay, chua, đắng, mặn và ngọt 
  • Chín bông hoa đồng tiền đỏ được cài lên mâm hoa quả
  • Ba chén rượu có ba màu trắng, đỏ, vàng. Đặc biệt, trong rượu phải pha một chút hùng hoàng để trừ tà
  • Ba chén trà cùng với ba hương vị khác nhau. Và không thể quên vàng thuyền, vàng thỏi và vàng lá
  • Có thể mua một chút tiền vàng mã cũng được

Lễ cầu xin Ngọc Hoàng Đại Đế và Thần Tiên ngoài trời

Đàn lễ được cúng ngoài trời, bàn cúng phải quay mặt về hướng Nam.

  • Bàn lễ phải được trải một tấm vải đỏ lớn
  • Các loại bánh chay và một mâm xôi
  • Mâm hoa quả ngũ sắc cũng phải có đủ năm vị là, cay, chua, đắng, mặn, ngọt
  • Chín bông hoa đồng tiền đỏ cài trên mâm hoa quả như mâm cúng gia tiên
  • Năm chén rượu với năm màu trắng, đỏ, vàng, xanh, đen. Trong rượu cũng cần pha một chút hùng hoàng.
  • Năm chén nước trà có hương vị khác nhau và vàng thuyền, vàng thỏi, vàng lá.
  • Một chiếc lọng đỏ có phủ viền vàng. 

*Lưu ý: Không được cúng tiền vàng mã.

Vào ngày Tết Đoan Ngọ có được nghỉ không?

Mặc dù là 1 trong những dịp Tết quan trọng nhất trong năm nhưng Tết Đoan Ngọ nếu rơi vào các ngày trong tuần thì mọi người vẫn phải đi làm và đi học như bình thường.

Văn khấn mùng 5 tháng 5 Tết Đoan Ngọ

Khấn vái vào ngày Tết Đoan Ngọ

Xin giới thiệu bài cúng Tết Đoan Ngọ dựa theo Văn khấn cổ truyền của Việt Nam để các bạn độc giả cùng tham khảo:

Nam mô A di Đà Phật! (x3 lần)

– Con lạy chín phương trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.

– Con kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.

– Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành hoàng, ngài Bản xứ Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân cùng chư vị Tôn thần.

– Con kính lạy Tổ tiên, Hiển khảo, Hiển tỷ, chư vị Hương linh (nếu bố, mẹ còn sống thì thay bằng Tổ Khảo, Tổ Tỷ)

Tín chủ chúng con là: …

Ngụ tại: …

Hôm nay là ngày mồng 5/5 âm lịch, nhằm ngày Tết Đoan Ngọ, chúng con sửa sang hương đăng, sắm sanh lễ vật, hoa đăng, trà quả dâng lên trước án.

Chúng con kính mời ngài Bản cảnh Thành hoàng, Chư vị Đại Vương, ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân, Ngũ phương, Long mạch, Tài thần, cúi xin các Ngài giáng lâm trước án chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật.

Chúng con kính mời các cụ Tổ Khảo, Tổ Tỷ, chư vị Hương linh gia tiên nội ngoại họ …, cúi xin các vị thương xót con cháu chứng giám tâm thành thụ hưởng lễ vật.

Tín chủ con lại kính mời các vị Tiền chủ, Hậu chủ tại nhà này, đất này đồng lâm án tiền, đồng lai hâm hưởng, độ cho chúng con thân cung khang thái, bản mệnh bình an. Bốn mùa không hạn ách, tám tiết hưởng bình an thịnh vượng.

Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.

Nam mô A di Đà Phật! (x3 lần)

Trong bài viết trên đây, Thợ sửa xe đã thông tin đến bạn Tết Đoan Ngọ 2021 vào ngày nào cũng như nguồn gốc và ý nghĩa của ngày Tết này. Chúc bạn sẽ có những ngày nghỉ lễ Tết vui vẻ bên cạnh gia đình và người thân.

509 Views